Οι ανθρωποκεντρικές εγκαταστάσεις του Antony Gormley

 

Η δεκαετία του 1960 αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τον χώρο της τέχνης. Τα κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής, άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στο πεδίο της τέχνης, ενώ καταγράφηκαν συνειδητά από τους καλλιτέχνες. Το καλλιτεχνικό κίνημα του μινιμαλισμού, εξάλειψε όλα τα περιττά και φλύαρα στοιχεία τόσο στη μορφή όσο και στο περιεχόμενο του έργου τέχνης και επικεντρώθηκε στην ουσία της σχέσης του ανθρώπινου σώματος με τον περιβάλλοντα χώρο.

 

PicMonkey Collage

 

Η έννοια της προσέγγισης του χώρου μέσα στην τέχνη και η προσπάθεια πολλών καλλιτεχνών να ορίσουν την θέση της ανθρώπινης φυσικής υπόστασης μέσα σε οποιουσδήποτε μορφής χωρικό πλαίσιο, αποτέλεσε μια νέα πραγματικότητα με πολλούς καλλιτέχνες, θεωρητικούς της τέχνης και φιλοσόφους να τοποθετούνται εκτενώς πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα.

 

Με λίγα λόγια, ο χώρος ήταν είναι και θα είναι το αγαπημένο θέμα για πολλά επιστημονικά πεδία που συντάσσονται γύρω από την τέχνη, ενώ επίσης αποτελεί μια ανεξάντλητη πηγή καλλιτεχνικής και δημιουργικής έμπνευσης. Ο χώρος, δημόσιος ή ιδιωτικός, ευρύς ή στενός, υπάρχει πάντα γύρω μας και πολλές φορές η τέχνη μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε [έστω ως ένα βαθμό] τα όρια του ή και να αναρωτηθούμε για το αν όντως υπάρχουν.

 

firmament2

 

Τα καλλιτεχνικά μέσα της γλυπτικής και των σύγχρονων εγκαταστάσεων, είναι στην ουσία εκείνα που ασχολούνται περισσότερο με την θεματική του χώρου. Επί της ουσίας άλλωστε είναι εκείνα που δομούνται και εξελίσσονται εξ αρχής εντός του δίπολου χώρου- χρόνου. Ο Antony Gormley είναι ένας καλλιτέχνης που με έναυσμά του την δεκαετία του 1960 προσπαθεί συστηματικά μέσα από τα γλυπτά, τις εγκαταστάσεις και τα δημόσια έργα του να εξερευνήσει την σχέση ανάμεσα στο ανθρώπινο σώμα και τον χώρο που το περιβάλει.

 

Ο Gormley μέσα από τη δουλειά του προσπαθεί να αποδώσει τον «χώρο» της τέχνης ως ένα χώρο πραγματικό, στα πλαίσια του οποίου μπορεί κανείς να δραστηριοποιηθεί, να αναπτύξει νέες συμπεριφορές, νέες σκέψεις καθώς και νέα συναισθήματα.

 

firmament

 

Τα έργα του Gormley έχουν έντονες αναφορές στο καλλιτεχνικό κίνημα του μινιμαλισμού και περισσότερο στα μεγάλων διαστάσεων έργα που προσκαλούν τον θεατή να βιώσει την καλλιτεχνική εμπειρία βάζοντας τον εαυτό του [το σώμα του ως φυσική υπόσταση τον χώρο] να «αλληλεπιδράσει» με τα έργα τέχνης.

 

Ο ίδιος ο καλλιτέχνης ισχυρίζεται πως μέσω των ανθρωπομορφικών δομών και των μεταλλικών κατασκευών του, προσπαθεί να προσεγγίσει το ανθρώπινο σώμα ως ;enan «τόπο» παρά ως αντικείμενο. Αυτό φαίνεται χαρακτηριστικά στη σειρά των έργων του με τίτλο «Aperture». Στη συγκεκριμένη σειρά, οι περίπλοκες δομικές ενώσεις από χάλυβα που δημιουργεί ο καλλιτέχνης σχηματίζουν ανθρωπομορφικές φιγούρες σε πραγματικές διαστάσεις.

 

APERTURE IX,

 

Ο καλλιτέχνης δημιουργεί τις αναφορές του στο ανθρώπινο σώμα είτε ξεκάθαρα, όπως στην περίπτωση του project «Aperture», είτε μέσα από ένα πιο περίπλοκο τρόπο προσέγγισης. Χαρακτηριστικό είναι το project του με τίτλο «Firmament». Η λέξη Firmament είναι η αρχαία ονομασία που περιγράφει τον νυχτερινό ουράνιο θόλο. Ο καλλιτέχνης αντιλαμβάνεται την συγκεκριμένη εγκατάσταση ως έναν ουράνιο χάρτη αστερισμών. Ταυτόχρονα μέσα στη δομή που αναπτύσσεται στον χώρο, υπαινίσσεται την ύπαρξη μιας χαμένης ανθρώπινης μορφής. Στην πραγματικότητα, η εγκατάσταση αιωρείται πάνω από τον θεατή δημιουργώντας ταυτόχρονα μια αίσθηση κλειστοφοβίας και έναν φυσικό τοπίο.

 

Αυτού το είδους οι σύνθετες δομές, επαναλαμβάνονται συχνά μέσα στις εγκαταστάσεις του Antony Gormley δημιουργώντας μια πραγματική βιωματική εμπειρία της τέχνης για τους θεατές, καθώς και μια μελέτη για τα όρια ανάμεσα στην ανθρώπινη ύπαρξη και του περιβάλλοντα χώρου.