1990, σε ένα καμαρίνι στο Θέατρο Τέχνης της οδού Φρυνίχου: ο Ρος Ντέηλι με μια λύρα στο χέρι και δίπλα του ο Αμίν Αλά Γκαμπού με κάτι κρουστά κάνουν πρόβα τη μουσική του Χρήστου Λεοντή για την Ιφιγένεια εν Αυλίδι που σκηνοθετεί ο Γιώργος Λαζάνης. Μαθητής εγώ ακόμα στη Σχολή, στέκομαι και τους κοιτάζω κλεφτά από το άνογμα της πόρτας. Ο Ρος τότε είχε έρθει και έμενε στην Αθήνα. Οδηγούσε μια τρίκυκλη γερμανική μπεμβέ με καρότσι. Φόρτωνε στο καρότσι τα όργανά του, σκαρφάλωνε και ο σκύλος του καμαρωτός και βρουμμμ, με τα μαλλιά του να ανεμίζουνε έφτανε στην πρόβα.

 

Κατατοπιστική παρένθεση:

Ο Ρος είναι γιος Ιρλανδού διπλωμάτη. Από μικρός ταξίδευε από χώρα σε χώρα. Έφτασε στην Κρήτη περίπου πριν από καμιά σαρανταριά χρόνια και από τότε η νομαδική του καρδιά βρήκε το σπίτι της. Έμαθε ελληνικά στο νησί, για αυτό και μιλάει με κρητικό αξάν, κατέχει την κρητική λύρα και ένα σωρό άλλα έγχορδα της Ανατολής. -Τέλος παρενθέσεως.

 

Κάμποσα καλοκαίρια μετά κατεβαίνω στο Χουδέτσι, το χωριό του παππού μου. Περνάω μπροστά από το παλιό αρχοντικό που εγκαταλλελειμένο κατέρρεε στην είσοδο του χωριού. Μα βλέπω ανακαινίσεις, μαστόρους, μα τι γίνεται; -Φτιάχνουν το σπίτι; ρωτάω τον πατέρα μου. -Το δώσανε στο Ρος Ντέηλι να κάνει μαθήματα, θα ακούμε κρητικά, θα είναι ωραία, μου λέει. Μπράβο, σκέφτομαι, κολλάω τη μούρη μου στα κάγκελα.

 

Χορταριασμένη η παλιά αυλή, το μπαλκόνι μπροστά ρημάδι. Ο καιρός περνά. Ο Λαβύρινθος, το εργαστήρι του Ρος, ζωντανεύει. Κόσμος πάει κι έρχεται, μας παίρνουν τηλέφωνο από το Δήμο αν μπορούμε να νοικιάσουμε το σπίτι μας που είναι κλειστό τους χειμώνες για να φιλοξενηθούν οι μουσικοί σπουδαστές που άρχισαν να συρρέουν από ένα σωρό μέρη. Το επόμενο καλοκαίρι κατεβαίνω κάτω, -Τι γίνεται με το Ρος, ρωτάω τους θειους μου; -Άντε μωρέ, μου λέει ένας, αντί να κάτσουνε να παίξουνε κανένα κρητικό, μαζώνουνται εκειά χάμε, και παίζουνε κάτι αράπικα, κάτι τούρκικα, μουσική είναι αυτή; -Μα το εργαστήρι δεν είναι μόνο για την κρητική μουσική, είναι για όλη τη μουσική της Μεσογείου και της εγγύς Ανατολής.

Αλλά έτσι είναι ο κρητικός, στην αρχή δεν του αρέσει το διαφορετικό, μετά άμα σε δει να αγαπάς και να σέβεσαι τον τόπο του σε αγκαλιάζει.

 

Ο Λαβύρινθος λοιπόν άνθισε και μεγάλωσε. Από όλα τα μέρη του κόσμου έρχονται σπουδαστές, χειμώνα-καλοκαίρι, και περιδιαβαίνοντας στο χωριό ακούς να μελετάνε. Μουσικές εξαίσιες και συγχορδίες ευωδιαστές ξεχύνονται από τα ανοιχτά παράθυρα, από τις αυλές και τα μικρά σοκάκια. Αλλά μαζί με το Λαβύρινθο άνθισε και το χωριό μαζί του.

 

Τον Αύγουστο του ’13 κατέβηκα στο αγροτοτουριστικό φεστιβάλ, που διεξάγεται κάθε καλοκαίρι στο Χουδέτσι. Παράλληλα με τα τραπεζάκια των παραγωγών που γέμισαν τα δρομάκια, καλλιτέχνες του Λαβυρίνθου, έπαιζαν δωρεάν για τους επισκέπτες. Ο Θοδωρής Παπαδουλάκης, που όλοι τον ξέρετε ως το σκηνοθέτη του Νησιού, με παίρνει τηλέφωνο λίγες μέρες πριν το φεστιβάλ:

-Έλα μρε, είμαι στο χωριό σου.

-Και τι κάνεις εκεί;

-Μας κάλεσαν από το Λαβύρινθο να δούμε τη δουλειά τους, εδώ οι άνθρωποι κάνουνε φοβερά πράγματα και δεν έχουνε φράγκο, τους έχουν κόψει κάθε ενίσχυση, πρέπει να τους βοηθήσουμε.

-Πως;

-Σκεφτήκαμε να τους κάμουμε ένα δωρεάν προωθητικό βίντεο και μάλιστα άκου να δεις και την ιδέα: Εχθές που καθόμασταν εκεί στο γραφείο του Ρος και είχαμε ανοιχτά τα παραθύρια, περνάει ένας μανάβης με τη ντουντούκα τέρμα. Καθώς έκαμε πολλή φασαρία, σταματήσαμε να μιλάμε μέχρι να περάσει. Και όπως κοιτιόμασταν βουβοί, μου ήρθε η ιδέα: σκέψου ένα παλιατζή που έρχεται στο χωριό, έτσι μαυριδερό, σα γύφτο, και που λέει ψέμματα από το μεγάφωνο, ότι είναι ο καλύτερος και ο πιο μάγκας και τέτοια και καθώς περνάει στα στενά του χωριού ακούει μελωδίες και με κάθε μελωδία λέει αλήθειες ανεξέλεγκτα και αρχίζει να ψάχνει από που έρχονται, μέχρι που οδηγείται στο Λαβύρινθο και συναντά τους μουσικούς.

-Ωραίο ακούγεται, το μαυριδερό παλιατζή που θα βρεις;

-Εσύ θα τον κάνεις!

-Είμαι εγώ μαυριδερός μωρέ;

-Ε, μα ποιος άλλος;

Και αφήνω μούσι δέκα ημερών και τη μεθεπομένη του φεστιβάλ του χωριού, μόλις άδειασε από τα κιόσκια και τους χιλιάδες τον κόσμο που είχαν έρθει, νάμαστε να κάνουμε γύρισμα όλη την ημέρα. Ο Αντρέας μας δάνεισε το τρίκυκλο, με έμαθε και να το οδηγώ, αυτό το φοβερό εργαλείο που ευδοκιμούσε στο νησί, μέχρι να έρθουν τα θηριώδη αγροτικά, και νά ‘μαι με το κρητικό τσόπερ και τη λαστιχένια παντόφλα του θειου μου να κάνω τον παλιατζή, μέχρι αργά το απόγευμα και όλο το χωριό ξοπίσω μας να μας βοηθά και να κάνουνε μικρά ρολάκια και να κι ένας θειος που μου χαρίζει την κατσούνα (μαγκούρα) που μόλις είχε φτιάξει από μυρωδάτο ξύλο και η ώρα να περνά κάτω από το αυγουστιάτικο λιοπύρι, μέχρι που ο Ρος ξεπροβάλλει από την αυλή του Λαβυρίνθου σαν άλλος Μωυσής που αντί για πλάκες με εντολές κρατάει μια ταμπλέτα, προτού με πιάσει ο διονυσιασμός και το σώμα μου πάψει να με υπακούει, απογειωμένος από μια κομπανία παραδοσιακών και αναγεννησιακών μουσικών, χορεύοντας ως άλλος Ζορμπάς κάτω από το καλοκαιριάτικο σούρουπο μέσα στην αυλή του Λαβυρίνθου!

Ο λαβύρινθος του Ανέστη – Μουσικό Εργαστήρι Λαβύρινθος from Indigoview on Vimeo.

 Twitter: Nikos Orfanos 

Τον Νίκο Ορφανό, αυτή την περίοδο θα τον βρείτε στο θέατρο “Ακάδημος”, να πρωταγωνιστεί στη μαύρη κωμωδία “La Nonna”, από Τετάρτη έως και την Κυριακή.

Παράλληλα σκηνοθετεί τη ” Βέρα” του Δημήτρη Κεχαϊδη, που θα ανέβει τον άλλο μήνα στον πολυχώρο “Αλεξάνδρεια”.

Όσο για τους τηλεοπτικούς δέκτες, θα πρωταγωνιστεί στην νέα σειρά του MEGA “Το σπίτι της Έμμας”, μαζί με Γιάννη Μπέζο και Κάτια Δανδουλάκη.